۱۰ نکته حیاتی برای تأمین امنیت انبار و جلوگیری از سرقت کالا

هزینه هایی که دزدی ها روی دست مدیر انبار میگذارد از ارزش  کالا های خود ان انبار بیشتر است پس کار درست این است که به فکر امنیت انبار های مجموعه خود باشید اگر فردی نباشد که از انبار محافظت کند ممکن است اتش سوزی دزدی و یا هزاران اتفاق دیگر بیفتد و کارکنان شما هم د یگر مسئولیت هایشان را به درستی انجام ندهند 
ما در موسسه امنیت پاد  در سال های فعالیت خود به همراه تجهیزات و نیروی کارعالی تمام تلاش خود را کرده ایم تا از دارایی های شما محافظت کنیم بدون اینکه شما درگیر کارهای اداری و مسئولیت های سنگین بشوید در ادامه نکته هایی را برایتان شفاف بیان کرده ایم تا شما درست ترین تصمیم ممکن را بگیرید

1.  شناسایی نقاط آسیب‌پذیر انبار

میخواهید انبار امن داشته باشید ؟ پس اول باید نقاط ضعف را در تمام موارد بررسی کنید . طبق تجربه نقاط ضعف انبار به سه دسته تقسیم می‌شوند:
آسیب‌پذیری فیزیکی: طبق تجربه حاصل از چندین سال کار در این حوزه آسیب پذیری فیزیکی یکی از نکات پر اهمیت و مهم است. چند نکته مهم درباره این موضوع ببینیم:

- درب‌های انبارها به اندازه کافی قوی نیستند. و باید هر چند سال یکبار از سیستم های امنیتی جدید روی درب ها استفاده شود .
- بیشتر پنجره های انبار ها حفاظ ندارند و همین موضوع باعث بیشتر سرقت ها میباشد.
-نقاط کور یکی از اصلی ترین نکات در بحث دوربین های مراقبتی میباشد  که اگر درست نشود باعث بروز خیلی از مشکلات خواهد شد . پوشش دوربین‌ها برای ما مهم است چون می‌خواهیم همه چیز واضح باشد. پوشش دهی تمام نقاط مهم میباشد و باید نقاط کور را کم کرد. 
-ورودی های غیر اصلی در زمان اجرا پوشش دهی نمیشوند و باید با افراد فیزیکی پوشش دهند.
-ورودی های غیر اصلی و نقاط کوری که در هر مجموعه وجود دارند یکی از اصلی ترین مشکلات میباشند. متاسفانه این موضوع باید با مدیریت خوب حل شود.
- از نظر تخصصی خطر انبارهایی که در جاهای خلوت هستند بیشتر است چون تردد در جاهای خلوت کم است. 

آسیب‌پذیری فرایندی : بیشتر اتفاقات ناگوارو دزدی ها بر اثر حواس پرتی افراد اتفاق می افتد. اگر موجودی انبار به درستی و با نظم حساب نشود ، امکان دزدی در آن بالا میرود و اگر نظارت بر شیفت ها انجام نشود، سرقت‌ها رخ می‌دهند.  با رعایت نکردن این نکات ، تمام این موارد دلیل سرقت‌ها هستند.

آسیب‌پذیری انسانی : آمار نشان می‌دهد که بیش از نیمی از سرقت‌ها توسط کارمند یا با همکاری کارمند رخ می‌دهد. اگر سوابق کارمند بررسی نشود، اگر فشار مالی بر کارمند باشد، اگر کارمند از شغلش راضی نباشد، اگر فرهنگ گزارش‌دادن وجود نداشته باشد، کارمند سرقت می‌کند. 

۲. طراحی سیستم بازدارندگی فیزیکی

بعداز شناسایی نقاط ضعف مجموعه باید دنبال یک بازدارنگی قوی باشیم . هدف از این کار این است که ورود و خروج های غیر مجاز را بتوانیم به صفر برسانیم . این سیستم بازدارندگی فیزیکی را میتوان به سه لایه تقسیم کرد:

لایه بیرونی (محوطه): 

نصب نرده‌های با استحکام بالا دور مجموعه، ساخت دیوارهای بتنی یا آجری با ارتفاع مناسب، نصب درب‌های اصلی با قفل‌های پیشرفته و چندمرحله‌ای، کنترل ورود وسایل نقلیه از طریق گیت‌های امنیتی از راه های مناسب این لایه میباشد.  نوردهی مناسب اطراف مجموعه هم لازم میباشد . استفاده از چراغ های حسگر خیلی میتواند در دید نگهبان ضروری باشد تا از ورود سارق جلوگیری شود.

لایه میانی (بدنه انبار):  

بدنه انبار یکی از اجزای مهم در همه مجموعه میباشد . برای این کار باید مسیرهای نفوذ خرابکاران بسته شوند. درب‌ها و پنجره های انبار باید از فلز ضخیم  شیشه های نشکن وجنس خوب استفاده کنند.همچنین سقف های انبار باید با پوشش مناب پر شده باشد مثل فلز های قوی و مصالح ساختمانی مرغوب .قفل های الکترونیکی و جدید یکی از جاگزین مناسب قفل های قدیمی و مکانیکی است . 

لایه داخلی (فضای انبار): 

سیستم هشداردهنده یکی از ارکان مهم هر مجموعه میباشد که شامل : دزدگیر محیطی، حسگر شکست شیشه، حسگر حرکت مادون‌قرمز، حسگر مافوق‌صوت و آژیر بلند و چشمک‌زن می باشد. در سیستم های هشداردهنده باید خبر حادثه را سریعا به مرکز مجموعه و پلیس اطلاع دهد.  دوربین های مدار بسته جدید با ضبط صدا و دیدن آنلاین آن برای مسئولین مجموعه خیلی کاربرد دارد . و با ضبط وقایع پیش آمده میتواند سارقان را دستگیر کند .

۳. استفاده از فناوری‌های نوین امنیتی

امروز فناوری های مدرن  پیشرفت کافی را  داشتند و مدیران به آن توجه خاصی دارند . دیگر نگهبان چراغ قوه بر دست لازم نیست و شما فقط با یگ دوربین مدار بسته پیشرفته میتوانید از حادثه جلوگیری کنید . تشخیص چهره افراد یکی از کاربرد های دوربین های پیشرفته میباشد .  سنسورهای پیشرفته حرکتی هر تکان کوچک یا هر حرکت را به مرکز کنترل ارسال میکند همین امر باعث دلگرمی مردم میشود  .بعضی از دوربین های پیشرفته ، سیستم حرارتی دارند تا داخل وسایل رو هم بازدید کنند . مشکل انبار هایی که خیلی بزرگ و هکتاری هستند با پهپاد های دوربین دار پیشرفته حل شده است و با کمک سنسور های مادون قرمز ، دید در شب را به راحتی دارند . امنیت انبار با وجود این وسایل امنیتی دیگر در خطر نمی افتد . ترکیب  فناوری  و نرم‌افزار مدیریت انبار، راحتی و امنیت را بیشتر می‌کند.

۴. پیاده‌سازی کنترل دسترسی هوشمند

یکی از راه های پیشگیری از سرقت کنترل دسترسی میباشد . این اصل درباره کارکنانی میباشند که به محض ورود به انبار یا شرکت فقط دسترسی به محل کار خود را داشته باشند و دسترسی بیشتر از این نباید باشد.   مثلاً یک کارگر لیفتراک نیازی به ورود به بخش حسابداری یا به بخش کالاهای گران ندارد. یک کارگر بسته‌بندی نباید به محل کالاهای گران برود. یک راننده باید به سکو بارگیری دسترسی داشته باشد. راننده نباید به داخل انبار برود.
دسترس‌ها با کارت هوشمند، کد شخصی، اثر انگشت، عنبیه چشم یا ترکیب روش‌ها انجام می‌شود. هر کارمند کارت یا کد خودش را دارد که کارت یا کد سطح دسترسی کارمند را در سیستم مشخص می‌کند. درهای ورودی به بخش‌های مختلف انبار به خواننده کارت یا اسکنر بیومتریک وصل می‌شوند و فقط افراد مجاز می‌توانند وارد شوند. 

۵. مدیریت هوشمند موجودی و کنترل گردش کالا

مدیریت دقیق و هوشمند موجودی، یکی از مؤثرترین و در عین حال کم‌هزینه‌ترین روش‌های جلوگیری از سرقت کالا در انبار محسوب می‌شود. وقتی سیستم مدیریت انبار (WMS) به‌درستی پیاده‌سازی شده باشد و تمامی ورود و خروج‌های کالا به‌صورت لحظه‌ای و دقیق ثبت گردد، هرگونه مغایرت و کمبودی به سرعت شناسایی می‌شود و امکان پنهان‌کاری برای سارقان به حداقل می‌رسد.
شمارش دوره‌ای:   شمارش منظم فیزیکی کالاها ، ساده اما ضروری است و هر ماه یا هر فصل این کار باید انجام شود . وقتی شمارش کالا  انجام می‌شود، کارمندان محتاط‌تر و با دقت بیشتری در انبار کار میکنند .  تجربه نشان می‌دهد که شمارش منظم فیزیکی کالاها و شمارش ناگهانی هر دو مفیدند وشمارش ها با استفاده از روش های پیشرفته راحت تر میشود . شمارش بخش‌های کوچک انبار می‌تواند در یک ماه تمام موجودی انبار را پوشش دهد.
فناوری‌های نوین: بارکدخوان‌های بی‌سیم و سیستم‌های بارکدخوان‌ها،  می‌توانند سرعت شمارش را زیاد کنند.تگ الکترونیکی در هر یک از کالا ها وجود دارد. تگ الکترونیکی می‌تواند از راه دور شناسایی شوند و نیازی به دید مستقیم ندارد. بارکدخوان‌های بی‌سیم و سیستم‌های شناسایی با امواج رادیویی  می‌توانند کالا را به‌صورت واقعی دنبال کنند و می‌توانند وقتی کالایی بدون اجازه از انبار بیرون می‌رود، هشدار بدهند. این  بارکدخوان‌های بی‌سیم و سیستم‌های شناسایی امواج رادیویی  در کارهای روزانه مفیدند. استفاده از بارکدخوان‌های بی‌سیم سرعت کار را بالا میبرد و بارکدخوان‌های بی‌سیم خطاهای متری دارد. 
تشخیص الگوهای غیرعادی: سیستم مدیریت انبار (WMS) می‌تواند تمام جابه‌جایی‌ها را ثبت کند. سپس سیستم می‌تواند رفتارهای غیرعادی را پیدا کند. برای مثال، اگر یک کارمند خاص بارها در ساعت‌های آخر روز یا در روزهای تعطیل کالا را بیرون بیاورد، یا اگر یک کالا بارها بیشتر از حد معمول جابه‌جا شود، سیستم هشدار می‌دهد. سپس سیستم این هشدار را به مدیر می‌فرستد. مدیر هشدار را می‌بیند و بررسی می‌کند. بنظر میرسد این قابلیت می‌تواند از بروز مشکلات جلوگیری کند.

۶. آموزش و فرهنگ‌سازی کارکنان

تمام سرقت هایی که در دنیا پیش میاید از عدم آگاهی قربانیان و عدم آموزش درباره مسائل مختلف است . اگر بخواهیم فرهنگسازی درست انجام دهیم اول باید از آموزش افراد شروع کنیم . در بعضی انبار ها یا کارخانه ها سیستم های امنیتی پیچیده ای به کار بردند ولی باز هم مورد سرقت قرار گرفتند چون نیوری آموزش دیده نداشتند و نگهبانان نمیتوانستند درست از آن امکانات پیشرفته استفاده کنند تا سارقان را کنترل کنند . کارکنان ارزش کالا های انبار میدانند و باید آموزش ببینند. کارکنان که خود را بخشی از سیستم امنیتی می‌دانند، تخلف نمی‌کنند. کارکنان همچنین در شناسایی تهدیدات و گزارش تهدیدات فعال می‌شوند.

آموزش :

باید دوره‌های آموزشی منظم و اجباری برای همه کارمندان در سطوح مختلف طراحی و اجرا شود. دوره باید درباره انواع تهدیدات امنیتی، روش شناسایی رفتارهای مشکوک، چگونگی گزارش درست تخلفات، عواقب قانونی و شخصی سرقت، و نقش هر کارمند در امنیت انبار باشد. اگر میخواهید کارکنان بصورت تخصصی آموزش ببینند، حتما باید یک سناریو واقعی برایشان انجام دهید تا با واقعیت ها رو به رو شوند تا بتوانند را های نفوذ و یا سرقت را بگیرند .

فرهنگ گزارش‌دهی:

 ساختن یک فرهنگ سازمانی در اولویت قرار دارد .  متأسفانه در بسیاری از سازمان‌ها کارمندان از گزارش تخلفات همکاران می‌ترسند. این ترس از این است که یا از عواقب گزارش تخلفات می‌لرزند یا فرهنگ سازمان گزارش تخلفات را خبرچینی یا ناحق می‌داند.  گزارش تخلفات در ادارات یا کارخانه ها درست میباشد و از سرقت یا خرابی در کار جلو گیری میکند.این جز فرهنگ سازمانی نیست و یک رفتار دریت اخلاقی است. و از کارمندانی که گزارش های خرابی در کار یا سرقت در کار میدهند ، باید حمایت شود . باید برای کارمندانی که تخلفات کار یا پیشنهادات برای پیشرفت کار دارند پاداش در نظر گرفت . این تأثیر مثبت بر مشارکت کارمندان است.

توجه به معیشت :

باید توجه داشت که حق و حقوق کارمندان درست پرداخت شود و حمایت مالی شوند چون اگر این کار انجام نشود سرقت یا خرابی در کار پیش خواهد آمد . فراهم کردن شرایط خوب برای کارمندان و پرداخت به موقع حقوق و مزایا از این اتفاقات ناگوار جلوگیری خواهد کرد.

۷. نظارت و بازرسی مستمر

یکی از راه هایی که جلوی سرقت در انبار یا کارخانه را میگیرند، سرکشی و بازدید مرتب محل کارکنان است . سرکشی باید طوری باشد که بصورت دقیق همه چی واضح شود . . هنگام خروج از محل کار حتما باید بازرسی انجام شود البته با رعایت اصول.مدارک و اسناد محل خدمت هم باید دائم چک شود . با این نظارت ها و سرکشی ها جلوی سرقت گرفته خواهد شد .سیستم های حافظتی و مراقبتی مثل دوربین های مداربسته و یا دوربین های ثبت وقایع خیلی کمک کننده میباشند.

۸. مدیریت تهدیدات داخلی

یکی از چالش های هر مجموعه تهدیدات داخلی میباشد که اگر بر طرف نشود باعث تهدیدات خارجی خواهد شد. به نظر ما برای کنترل تهدیدات داخلی باید در زمان استخدام افراد را به دقت بررسی کرد و سوابق کارکنان را مرور کرد. برای تشویق گزارش تخلفات می‌توان سیستم پاداش برای گزارش تخلفات ایجاد کرد. شنیدن نگرانی ها و مشکلات کارکنان با برگزاری جلسات ماهانه و توجه به نظرات و پیشنهادات آن ها  باعث کاهش تهدیات داخلی خواهد شد.و باید وظایف کارکنان جوری مشخص شود که باهم دیگر در تعامل باشند تا نتوانند در کار خرابی یا سرقتی انجام دهند. مثلا همان کسی که در انبار شمارش میکند نباید در قسمت پستی و تحویل کالا هم کار کند . با رعایت این کار ها تهدیدات را به حداقل خواهید رساند.

۹. امنیت در زمان بارگیری و تخلیه

زمان بارگیری و تخلیه کالا یک زمان حساس برای انبار است. زمان بارگیری و تخلیه کالا حجم زیادی از کالا را جابه‌جا می‌کند. زمان بارگیری و تخلیه کالا باعث می‌شود افراد و وسایل نقلیه بیشتر وارد شوند و اگر مدریت درست نشود باعث سرقت خواهد شد برای جلوگیری از سرقت باید وسایل نقلیه ورودی و خروجی را دقیق کنترل کرد. اگر این نکات رعایت نشود باعث بروز مشکلات و حتی سرقت خواهد شد. حتما باید با شرکت های حمل و نقل که کار میکنید مسیر ها از قبل هماهنگ شده باشد .

۱۰. مدیریت بحران پس از وقوع سرقت

هیچ سیستمی کاملاً امن نیست. سرقت می‌تواند رخ دهد و اگر سرقت رخ دهد مسئولین سریعا باید راه نفوذ را پیدا و ببندند و اگر این اتفاق نیفتد ممکن است مجدد سرقت بعدی رخ دهد. اولین کاری که باید پس از کشف سرقت انجام داد، ایمن‌سازی محل حادثه است.بعداز وقوع حادثه باید دور تا دور محل حادثه نوار هشدار کشیده شود تا آن محل مورد بررسی قرار گیرد . اصولا، برای هر حادثه باید تمام جزئیات را ثبت کنیم ثبت جزئیات شامل عکاسی، فیلم‌برداری، نوشتن فهرست تمام وسایلی که دزدیده شد و نوشتن زمان حادثه است.

کلام آخر

امنیت انبار یک کار چند لایه است و ترکیب کارهای فیزیکی، تکنولوژی، روش‌ها و کارهای انسانی است. ابتدا باید نقاط ضعف امنیت انبار را پیدا کرد، سپس باید با قفل‌ها امنیت انبار را تقویت کرد و بعد باید از فناوری‌های جدید برای امنیت انبار استفاده کرد .  موجودی انبار را باید هر چند وقت یکبار استعلام گرفت تا اگر مشکلی بود ،بر طرف شود .آموزش کارکنان و حتی مدیران مجموعه باید در اولویت قرار گیرد . اگرتهدیدهای داخلی را به خوبی مدیریت کردید ، مشکلات خارجی پیش نخواهد آمد و نکته ی بعدی برای ما بارگیری هست که باید با دقت و با افراد مطمئن این کار انجام شود . هیچ راه حل واحد نمی‌تواند تمام امنیت انبار را بدهد . زمانی که تمام این کار انجام میشود میتوان گفت که امنیت برقرار شده است . امنیت انبار یک سرمایه‌گذاری هوشمندانه است و از ضررهای مالی جلوگیری می‌کند و اعتبار سازمان را حفظ می‌کند.